การขาดธาตุสังกะสี…ปัญหาสุขภาพของเด็กไทย

อาหารที่มีธาตุสังกะสีสูง

อาหารที่มีธาตุสังกะสีสูง

จากหัวข้อการประชุมเรื่อง”Zinc For Life” และได้นำมาพิมพ์เป็นกรอบเล็กๆในหน้าวิทยาการของหนังสือพิมพ์ข่าวสดเมื่อ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๕๒ ได้พูดถึงความสำคัญของธาตุสังกะสี

นัก โภชนาการชั้นนำเผยประเทศไทยยังมีปัญหาภาวะประชากรขาดแร่ธาตุสังกะสี หรือ “ซิงก์” (Zinc) พร้อมแนะวิธีเลือกบริโภคอาหารอุดมสังกะสีสร้างเสริมสุขภาพ

เมื่อ สัปดาห์ที่ผ่านมา สมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทยและสมาพันธ์โภชนาการนานาชาติ ร่วมกับ บริษัท ผาแดงอินดัสทรี จำกัด (มหาชน) บริษัทผู้ประกอบธุรกิจเหมืองและถลุงแร่สังกะสีรายใหญ่ของไทย จัดงานบรรยายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างธาตุสังกะสีต่อภาวะโภชนาการของ เยาวชน ในหัวข้อ “Zinc for Life” (สังกะสีกับชีวิต) ณ ศูนย์ประชุมไบเทค กรุงเทพฯ

นัก โภชนาการชั้นนำเผยประเทศไทยยังมีปัญหาภาวะประชากรขาดแร่ธาตุสังกะสี หรือ “ซิงก์” (Zinc) พร้อมแนะวิธีเลือกบริโภคอาหารอุดมสังกะสีสร้างเสริมสุขภาพ

เมื่อ สัปดาห์ที่ผ่านมา สมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทยและสมาพันธ์โภชนาการนานาชาติ ร่วมกับ บริษัท ผาแดงอินดัสทรี จำกัด (มหาชน) บริษัทผู้ประกอบธุรกิจเหมืองและถลุงแร่สังกะสีรายใหญ่ของไทย จัดงานบรรยายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างธาตุสังกะสีต่อภาวะโภชนาการของ เยาวชน ในหัวข้อ “Zinc for Life” (สังกะสีกับชีวิต) ณ ศูนย์ประชุมไบเทค กรุงเทพฯ

ในงานนี้ มีนักโภชนาการระดับโลกร่วมขึ้นเวที ได้แก่ ศ.ดร.เคนเนธ บราวน์ นักโภชนาการมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย สหรัฐ สมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านโภชนาการของธาตุสังกะสีนานาชาติ (ไอซิงก์) และ ศ.โรซาลินด์ กิ๊บสัน จากมหาวิทยาลัยโอตาโก นิวซีเเลนด์

ศ.ดร.บราวน์ กล่าวถึงความสำคัญของธาตุสังกะสีกับโภชนาการ ว่า “ธาตุสังกะสี” เป็นส่วนประกอบสำคัญในเมทัลโลโปรตีนช่วยรักษารูปร่างของโปรตีนไว้ โปรตีนประเภทดังกล่าว คือ ประเภทที่ต้องการแร่ธาตุในฐานะโคแฟ็กเตอร์ (ปัจจัยร่วม) โดยทำงานในกระบวนการสำคัญของร่างกายหลากหลายกระบวนการ เช่น ทำงานเป็นเอนไซม์ที่ช่วยในกระบวนการเผาผลาญ, การสร้างฮอร์โมนบางชนิด, กระบวนการถอดรหัสสารพันธุกรรม ไปจนถึงการเก็บสะสมสารต่างๆ ที่ร่างกายต้องการ หากร่างกายปราศจากแร่ธาตุ เช่น สังกะสี เมทัลโลโปรตีนจะไม่ทำงาน ส่งผลให้เกิดภาวะภูมิคุ้มกันอ่อนแอทำให้เป็นโรคติดเชื้อง่าย รูปร่างแคระแกร็น

“ข้อมูลล่าสุดจากองค์การอนามัยโลกระบุว่าการมี กลุ่มเด็กแคระแกร็นในปริมาณสูงกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 40 ถือว่าผิดปกติและหมายความว่ามีความเสี่ยงต่อการที่กลุ่มดังกล่าวจะมีภาวะขาด แร่ธาตุสังกะสี โดยพบมากในทวีปแอฟริกาและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คิดเป็น 1 ใน 3 ของปริมาณเด็กทั่วโลก ในส่วนของไทยนั้น คณะกรรมการไอซิงก์จัดให้เป็นประเทศที่มีความเสี่ยงปานกลาง โดยจากการศึกษาระหว่างปี 2548 ถึง 2549 พบกลุ่มผู้มีภาวะขาดแร่ธาตุสังกะสีในปริมาณที่มากที่สุดทางภาคใต้ ตามด้วยอีสาน” ศ.ดร.บราวน์ ระบุ

ศ.กิ๊บสัน เพิ่มเติมถึงรายละเอียดของการวิจัยเกี่ยวกับสาเหตุของการขาดธาตุสังกะสีใน ภาคอีสานว่า คนไทยในพื้นที่บริโภคข้าวเหนียวเป็นหลัก ซึ่งการจะนำมาบริโภคได้ต้องผ่านกระ บวนการที่ทำให้สูญเสียแร่ธาตุสังกะสี เช่น การแช่น้ำค้างคืนและการนึ่ง เป็นต้น ประกอบกับดินทางภาคอีสานขาดธาตุสังกะสีทำให้พืชอย่างข้าวมีแร่ธาตุดังกล่าว น้อยตามไปด้วย ขณะที่แร่ธาตุสังกะสีนั้นพบมากในหมู ปลา ไก่ หอยนางรม และเครื่องในอย่างตับไก่

นอกจากนั้น ศ.กิ๊บสัน ยังนำเสนอยุทธศาสตร์หลักๆ ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว เช่น ส่งเสริมการรับประทานอาหารเสริม การเสริมแร่ธาตุในอาหารโดยผู้ผลิตอาหาร และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทานอาหารของชาวบ้าน เช่น หันมาทานอาหารปรุงจากเนื้อสัตว์มากขึ้น และใช้ปุ๋ยที่มีแร่ธาตุสังกะสีในปริมาณสูง

สำหรับเด็กแรกเกิด ควรรณรงค์การให้มารดาให้นมบุตรไปจนเด็กมีอายุ 6 เดือน และให้ต่อไปจนเด็กอายุครบ 2 ปี เพราะในน้ำนมมารดามีธาตุสังกะสีสูง

เสริมท้ายว่า….อาหารที่มีแร่ธาตุสังกะสีสูง ได้แก่

#อาหารทะเล โดยเฉพาะหอยนางรม เนื้อสัตว์ เป็ด ไก่ ไข่และนม รวมทั้งธัญพืช โดยร่างกายจะดูดซึมสังกะสีจาก โปรตีนของสัตว์ได้ดีกว่าธัญพืช เพราะสังกะสีในธัญพืชมักอยู่ที่เยื่อหุ้มเมล็ด ซึ่งมักถูกขัดให้หลุดไป และในเส้นใยอาหารจากธัญพืช จะมีสารไฟเทตที่สามารถยับยั้งการดูดซึมแร่ธาตุใด้หลายชนิด ดังนั้นในชาวมังสวิรัติที่ไม่กินนมและไข่ มักจะต้องรับประทานแร่ธาตุสังกะสีเสริม
# ไม่พบว่าการรับประทานอาหารที่มีสังกะสีมากๆ จะเกิดการสะสมหรือเป็นพิษต่อร่างกายได้ นอกจากคนที่ได้รับอาหารเสริมที่มีสังกะสีปริมาณมากๆ และต่อเนื่องเป็นเวลานาน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: